الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

64

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى )

فعاليت‌هاى مخرّب بشر ممكن است جهان زنده چنان دگرگون شود كه ديگر نتواند حيات را به شيوه‌اى كه براى ما آشناست ، تأمين كند » . « 1 » 3 . مصرف بىرويه ترغيب به مصرف بيشتر از يك سو و تلاش براى افزايش قيمت‌ها به انگيزهء سودجويى از سوى ديگر ، سبب شده است كه در كشورهاى پيشرفته و ثروتمند به مصرف بيش از نياز روى آورند و گاه نيز با ريختن مواد غذايى در دريا و يا تشويق به عدم كشت توسط كشاورزان ، به تثبيت قيمت‌هاى مورد نظر و يا حتى افزايش قيمت محصولات كشاورزى و فرآورده‌هاى غذايى كمك كنند . « كشورهاى توسعه يافته با اينكه 30 درصد از جمعيت جهان را تشكيل مىدهند ، داراى مصرف سرانهء موادّ غذايى بالا و بيشتر از حدّ نيازند . به عبارت روشن‌تر در حدود 54 درصد از غلّه جهان توسط اين جوامع مصرف مىشود . اگر اين جوامع ، 30 درصد غلّهء جهان ، يعنى در حدّ نياز خود را مصرف كنند ، 24 درصد اضافى غلّهء جهان مىتواند حدود يك ميليارد نفر انسان را تغذيه كرده و گرسنگى را ريشه‌كن نمايد » . « 2 » در حالى كه تعداد زيادى از مردم جهان از گرسنگى و سوء تغذيه رنج مىبرند و گروه كثيرى نيز مىميرند ، در برخى از كشورها انواع غلّات به مصرف صنايع مشروب‌سازى مىرسد . « به عنوان نمونه در سال 1985 تا 1986 حدود 22 ميليون تن غلّات تبديل به اتانول ( براى تهيهء مشروبات الكلى ) گرديد و اين روند همچنان در حال افزايش است » . « 3 » مطابق آمارى جديد هزينهء مشروبات الكلى در اروپا سالانه 105 ميليارد دلار است . « 4 » . همچنين در امسال ( 2008 ميلادى ) كه جهان با گرانى موادّ غذايى مواجه است ، يكى از علل عمدهء آن را صرف غلّات براى سوخت دانسته‌اند . بر اساس آمارهاى سازمان ملل متحد ، رشد بهاى محصولات كشاورزى در يك سال گذشته 100 ميليون نفر را از تأمين نيازهاى غذايى خود عاجز كرده است و اين در حالى است كه اصرار آمريكا بر توليد سوخت زيستى از غلّات ، موجبات كاهش عرضهء اين بخش از سبد غذايى مردم فقير دنيا و به تَبَع آن ، رشد بهاى غلّات شده است . « 5 » همچنين مطابق برآورد بانك جهانى يك سوم گندم توليد شده در آمريكا و نيمى از روغن گياهى اروپا صرف توليد سوخت مىشود . « 6 » . در برخى از گزارش‌ها آمده است : به دنبال افزايش بهاى سوخت در جهان ، تلاش آمريكا براى تشويق شركت‌ها به استفاده از ذرّت و گندم در توليد

--> ( 1 ) . وضعيت جهان 1994 ، لستر براون و همكاران ، ترجمهء عبدالحسين وهاب‌زاده . ( 2 ) . امپرياليسم و عقب‌ماندگى ، ص 52 . ( 3 ) . همان ، ص 55 . ( 4 ) . 1 . www . globalissues . org . ( 5 ) . ر . ك : سايت جام جم آنلاين . ( 6 ) . 2 . www . nosazi . com .